Μαλλιά ... κουβάρια: ο κύκλος του μαλλιού στην οικοτεχνία

Μαλλιά, καζάνια,χρώματα, νερά και πολλά χέρια για δουλειά! 

Μια συλλογική διαδικασία που εφαρμόζει και μας διδάσκει ξανά το Pocari Project!

Τα πέτρινα τοξωτά γεφύρια ... τεχνική και τέχνη!

 Είχα τη χαρά τη φετινή σχολική χρονιά να συμμετέχω με το σχολείο μου, μονοθέσιο Δημοτικό Σχολείο Στενώματος στο Εθνικό Θεματικό Δίκτυο για τα πετρογέφυρα της Ελλάδας.

Αξίζει να μελετήσει κανείς τις ιστορίες τους, τις τεχνικές τους και να γοητευτεί από την τέχνη των μαστόρων τους αλλά και του τοπίου που τα περιβάλλει.

https://blogs.sch.gr/dimsteneyr/2026/04/01/petrogefyra-tis-elladas-to-monotoxo-gefyri-toy-stenomatos-stin-ekpaideysi-gia-tin-aeiforia-ton-voynon-mas/

Διαβάστε το βιβλίο ΤΑ ΠΕΤΡΙΝΑ ΤΟΞΩΤΑ ΓΕΦΥΡΙΑ της ΕΛΛΑΔΑΣ

chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://blogs.sch.gr/dimsteneyr/files/2026/04/TA-PETRINA-GEFYRIA-THS-ELLADAS.pdf

Οι ορεινοί κήποι της Αρκαδίας

 Σκέψεις για τις αξίες των μικρών κήπων στα ορεινά νοικοκυριά, που ασπάζομαι και μοιράζομαι μαζί σας.

Στον ιστότοπο https://www.odosarkadias.gr/oi-oreinoi-kipoi-tis-arkadias/

" Να βγουν οι βλάχοι στα βουνά, να βγουν κι οι βλαχοπούλες..."

 Με αφορμή το δημοσίευμα του καθηγητή Βασίλη Νιτσιάκου για τις απαγορεύσεις που επιβάλλονται στις μετακινήσεις των κοπαδιών στις θερινές βοσκές, ας αναλογιστούμε τις επιπτώσεις στο φυσικό χώρο και βέβαια στην ίδια την ορεινή κοινωνία που αργοσβήνει.

https://www.facebook.com/bnitsiak

Κοπάδι βοοειδών στον θερινό βοσκότοπο Κατσκαβάλι στο χωριό Στένωμα Καρπενησίου.

(Πηγή: Ταξ. Μπανιάς Μάιος 2026)

"Γνωρίζοντας τους γίγαντες του τόπου μας" : εκπαιδευτικό πρόγραμμα του Τμήματος Δασολογίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Καρπενησίου

 

Το Τμήμα Δασολογίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος του Γεωπονικού Πανεπιστημίου στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού ερευνητικού προγράμματος Eco2adapt (https://www.eco2adapt.eu/) οργάνωσε και υλοποίησε δράσεις περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και ενημέρωσης για τα Δάση βαλανιδιάς στο Δήμο Ξηρομέρου. Σκοπός των οργανωμένων δράσεων ήταν  να γνωρίσουν οι ντόπιοι τις πολλαπλές αξίες που τα δάση βαλανιδιάς υπηρετούν, καθώς και να ενημερωθούν και ευαισθητοποιηθούν στην κατεύθυνση της προστασίας και ορθής διαχείρισής τους. 

Το αρχέγονο δάσος Ξηρομέρου συνθέτουν αιωνόβιες ήμερες βαλανιδιές Quercus ithaburensis subsp. macrolepis

Την Παρασκευή 24 Απριλίου 2026 οι μαθητές και οι εκπαιδευτικοί του Δημοτικού Σχολείου Ξηρομέρου είχαν την χαρά να συμμετέχουν στις οργανωμένες δράσεις που αφορούσαν  και ενέπλεξαν το σύνολο των τάξεων της σχολικής κοινότητας.

Οι τάξεις Α΄, Β΄, Γ΄ και Δ΄ υλοποίησαν, ανά ομάδες, το εκπαιδευτικό πρόγραμμα του Τμήματος «Γνωρίζοντας τους Γίγαντες του τόπου μου», που αφορά σε εκπαιδευτικές δραστηριότητες συμμετοχικού και βιωματικού χαρακτήρα, για την κατανόηση της βιοποικιλότητας που υποστηρίζουν τα αιωνόβια δένδρα δρυός και τα δάση της περιοχής και των ευεργετημάτων τους διαχρονικά για την τοπική οικονομία και κοινωνία.   

Οι μαθητές και μαθήτριες των τάξεων Ε΄ και ΣΤ΄ παρακολούθησαν παρουσίαση εστιασμένη στο δάσος Ξηρομέρου στο χώρο του Δημαρχείου Ξηρομέρου και συμμετείχαν σε συμβολική δράση φύτευσης φυταρίων βαλανιδιάς που παρήγαγε το Τμήμα Δασολογίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος στο Καρπενήσι.

Στις δράσεις εκπαίδευσης και διάχυσης των ερευνητικών προγραμμάτων, που υλοποιήθηκαν από καθηγητές και ειδικευμένο προσωπικό του Τμήματος, με την υποστήριξη του Δήμου Ξηρομέρου, τόσο οι μαθητικές ομάδες όσο και οι εκπαιδευτικοί, ανταποκρίθηκαν με ενθουσιασμό, ενδυναμώνοντας τις προσπάθειες της ερευνητικής ομάδας για ευαισθητοποίηση και ενεργή συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας στην προστασία και  διατήρηση του δάσους βαλανιδιάς Ξηρομέρου.

" Ένα δένδρο, μια γειτονιά" : εκπαιδευτικές Δραστηριότητες  Α΄ και Β΄ Τάξεων

Τα παιδιά ανακαλύπτουν την βιοποικιλότητα και τις οικοσυστημικές υπηρεσίες που υποστηρίζουν τα δένδρα βαλανιδιάς πάνω και κάτω από έδαφος.

" Το Αλφάβητο του δάσους Ξηρομέρου" : εκπαιδευτικές Δραστηριότητες Γ΄και Δ΄ Τάξεων

Για κάθε γράμμα της Αλφαβήτας τα παιδιά, σε μια διαδικασία καταιγισμού ιδεών, καταγράφουν λέξεις με έννοιες που συνδέονται με το δάσος, τις αξίες  και τα ευεργετήματά του.

Τα εδάφη ως φυσικοί πόροι που εγγυόνται τη ΖΩΗ

 Το Εργαστήριο Αγροδασοπονίας και Δασικής Εδαφολογίας του Τμήματος Δασολογίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών στο Καρπενήσι εφαρμόζει το Ευρωπαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα SUS SOIL στοχεύοντας στην σύνδεση της έρευνας με την τοπική κοινωνία των βουνών και τις ανάγκες βιωσιμότητάς της.

  Δείτε αναλυτικά τους στόχους και τη μεθοδολογία του ερευνητικού προγράμματος https://www.sus-soil.eu/project/about

Τον σκοπό της ευαισθητοποίησης και εκπαίδευσης των νέων ανθρώπων για τα εδάφη και τις πολλαπλές τους αξίες υποστηρίζουν τα δύο εκπαιδευτικά προγράμματα που υλοποιεί το Τμήμα Δασολογίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος στο Καρπενήσι:

1. " Γνωρίζοντας τους Γίγαντες του τόπου μας", που αξιοποιεί τα αιωνόβια μνημειακά δένδρα για τη σύνδεση με το φυσικό χώρο και τις σχέσεις του με τους ανθρώπους και τις ορεινές κοινότητες.

2. "Το έδαφος στηρίζει τη Ζωή", που συνδέει τους μαθητές, και κάθε ενδιαφερόμενο, με τη βιοποικιλότητα των εδαφών και τις πολλαπλές αξίες και λειτουργίες τους, που υποστηρίζουν την διατροφή και την υγεία μας.

Τα προγράμματα παρουσιάστηκαν πρόσφατα σε σεμινάριο που διοργάνωσε το ΚΕΠΕΑ Μακρυνίτσας τη Δευτέρα 30 και Τρίτη 31 Μαρτίου 2026.

Οι φυσικοί πόροι των βουνών μας και ο διαρκής αγώνας για τη δικαίωση της ορεινής κοινωνίας μας.

 

H κοινωνία  του Δήμου Καρπενησίου γρηγορεί και αγωνίζεται για την αειφορία των δασών και των ποταμών της, που εγγυόνται τη βιωσιμότητα του ορεινού χώρου και των ανθρώπων του.

Διαβάστε την αναφορά στην επιστημονική ημερίδα ενημέρωσης και τεκμηρίωσης του αγώνα για την ακύρωση του Σχεδίου Εύρυτος για την εκτροπή των ποταμών του Δήμου Καρπενησίου, που έγινε την Κυριακή 22 Μάρτη 2026.

https://eyrytixn.blogspot.com/2026/03/blog-post_25.html?m=1γ

 ΟΡΕΙΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ 

Περιοδικές εκδόσεις του Δήμου Λίμνης Πλαστήρα των Αγράφων

ΙΣΤΟΡΗΣΗ: Μια εξαιρετική περιοδική έκδοση επιμελείται ο Δήμος Λίμνης Πλαστήρα, στον ορεινό όγκο των Αγράφων.

Μπορεί κανείς να έχει εύκολη και ανοιχτή πρόσβαση στις επιμελημένες εκδόσεις του στον ιστότοπο του Δήμου.

https://plastiras-ota.gr/digital-books-museum/?wbg_category_s=%CE%99%CF%83%CF%84%CF%8C%CF%81%CE%B7%CF%83%CE%B7

Η πρόσφατη έκδοση (Ιστόρηση 9), είναι αφιερωμένη στην Παιδεία στα Άγραφα στην πορεία του χρόνου. Δημοσιεύονται άρθρα για την παιδεία και την λαϊκή παράδοση, την εκπαίδευση στα χρόνια της Κατοχής και της Εθνικής Αντίστασης, αλλά και στα μαρτυρικά χρόνια του αδερφοκτόνου εμφυλίου.

 Παραδοσιακή κοινοτική διαχείριση του νερού στις ορεινές κοινότητες της ΕΥΡΥΤΑΝΙΑΣ

Τον Οκτώβριο του 2025 συμμετείχα στην πρώτη διαδικτυακή συνάντηση Meet and Greet of practioners and communities of Traditional Irrigation,   φορέων και πολιτών της Ευρώπης για την διατήρηση και τις αξίες των  παραδοσιακών συστημάτων  διαχείρισης νερού.

Η συνάντηση έγινε με πρωτοβουλία του Πανεπιστημίου της Σορβόννης και του Αυστριακού γραφείου της UNESCO και είναι η ιδρυτική ενός Δικτύου ευρωπαϊκών χωρών για την παραδοσιακή άρδευση (knowledge, current practices, challenges and opportunities).

Οι αγροδασοπονικές παραδοσιακές πρακτικές στην Ελλάδα υπήρξαν πάντοτε άρρηκτα συνδεδεμένες με τις παραδοσιακές πρακτικές άρδευσης και κοινοτικής διαχείρισης του νερού, και παραμένουν στο κέντρο του ενδιαφέροντος του εργαστηρίου μας καθώς συνδέονται με την ορθολογική διαχείριση των εδαφών και την ανθεκτικότητά τους.

Στις ορεινές κοινότητες τη Ευρυτανίας αναπτύχθηκαν εξαιρετικών τεχνικών παραδοσιακά συστήματα διαχείρισης του υδρολογικού πλούτου, όχι μόνο για την άρδευση των αγροδασικών συστημάτων, αλλά και για νερόμυλους και νεροπρίονα. Στις μέρες μας, παραμένει ισχυρή πρόκληση για την ερευνητική ομάδα του εργαστηρίου Αγροδασοπονίας και Δασικής Εδαφολογίας του Τμήματος Δασολογίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος στο Καρπενήσι, η συμβολή της στην διατήρηση αυτών των συστημάτων, κάτω από τις πιέσεις και τις απειλές της απαξίωσης και της εγκατάλειψής τους.

Δεξαμενή νερού άρδευσης στο χωριό Παπαδιά Δήμου Καρπενησίου που τροφοδοτεί δίκτυο αυλακιών για τους κήπους και τα κτήματα που καλλιεργούνται την θερινή περίοδο.

Η διαχείριση του νερού ώστε να είναι προσβάσιμο σε όλους, καθώς και η διατήρηση του αρδευτικού δικτύου, είναι ευθύνη και έργο ολόκληρης της κοινότητας. Μια αρχή που ακόμη και σήμερα που οι καλλιεργητικές ανάγκες έχουν μειωθεί εξαιτίας της πληθυσμιακής εγκατάλειψης των ορεινών χωριών, συνεχίζεται και υποστηρίζεται σε εθελοντική βάση, με την εργασία όλων όσων κάνουν αρδευτική χρήση. 

Αγροδασοπονία στην Ευρυτανία: πρακτικές επιχειρηματικότητας και κοινωνικής ενδυνάμωσης

 

Διαβάστε στον ιστότοπο του ερευνητικού προγράμματος AF4EU τις δράσεις του τοπικού Δικτύου Αγροδασοπονίας στην Ευρυτανία https://af4eu.eu/archivos/4106

Γνωρίστε τις πρακτικές Αγροδασοπονίας στην Ελλάδα, τη Μεσόγειο και την Ευρώπη!

https://euraf.net/

https://agroforestrynet.eu/

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΓΡΟΔΑΣΟΠΟΝΙΑΣ & ΔΑΣΙΚΗΣ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΑΣ 

Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος 

Γεωπονικό Πανεπιστήμιο - Καρπενήσι

https://agroforestry.dasologia.gr/

Πρακτικές που εγγυόνται την ανθεκτικότητα των ορεινών χώρων και των κοινοτήτων στη Μεσόγειο

Στη Μεσόγειο  αναπτύσσονται για χιλιάδες χρόνια πολιτισμοί που στηρίζονται στην βιώσιμη και αειφορική χρήση των φυσικών τους πόρων. Δάση, ποτάμια, κοιλάδες και παραθαλάσσιες εκτάσεις γίνονται οι τόποι που εξασφαλίζουν στις τοπικές κοινωνίες ποιότητα ζωής και προϊόντων!
Στις μέρες μας η σχέση των ανθρώπων με τη γη και το νερό των πατρίδων τους έχει σταδιακά διαρρηχθεί και οι παραγωγικές δραστηριότητες της υπαίθρου εγκαταλείπονται. Τα δεδομένα αυτά έχουν  πρωτόγνωρες συνέπειες στην ισορροπία των οικοσυστημάτων και των κοινωνιών, καθώς η σχέση αμοιβαίας αλληλεπίδρασης ανθρώπου και  φυσικού τοπίου που για χιλιετίες εγγυόνταν την βιωσιμότητά μας, έχει διαταραχθεί με ευθύνη όλων μας.

Η επιστημονική κοινότητα ανταποκρινόμενη σε αυτή την ανάγκη των κοινωνιών, για ορθή διαχείριση των φυσικών πόρων, συνέχεια και συνέπεια στις παραδοσιακές πρακτικές ανθεκτικότητας των τοπικών κοινωνιών εργάζεται στην κατεύθυνση της καταγραφής και διάχυσης των αποτελεσματικών πρακτικών για την διατήρηση των υδάτινων πόρων, των δασικών οικοσυστημάτων, των βοσκοτόπων και της πρόληψης των καταστροφικών πυρκαγιών σε φυσικά και παραγωγικά αγροτικά συστήματα.

Στο αποθετήριο του ερευνητικού προγράμματος  RESALLIANCE μπορεί κανείς να έχει ανοιχτή πρόσβαση σε εφαρμοσμένες πρακτικές και στα αποτελέσματά τους στις χώρες της μεσογειακής λεκάνης.

Ελεύθερη πρόσβαση σε παρουσιάσεις με τη μορφή video, περιλήψεων και τεχνικών άρθρων από τις ερευνητικές ομάδες στην Ελλάδα, Κύπρο, Πορτογαλία, Ιταλία, Σαρδηνία και Τυνησία.

  Innovative Resilience practices of the ResAlliance project

(https://www.resalliance.eu/introducing-your-innovative-landscape-resilience-practice/